لطفا شکیبا باشید

تاریخچه کت و شلوار

تاریخچه کت و شلوار

یکی از پوشاک‌های کهن ایرانی که شکوه ایران باستان را به رخ می‌کشد، یعنی کت و شلوار، نه تنها تا روزگار ما برجای مانده بلکه تبدیل به پوشاکی جهانی شده است و از کت وشلوار در بیشتر همایش‌های سیاسی، ورزشی، علمی و فرهنگی و... به عنوان یک پوشاک رسمی و زیبا استفاده می‌شود و کمتر کسی در این مناسبات هست که کت و شلوار مجلسی به تن نداشته باشد.

پیشرفت صنعت و تکنولوژی و تغییرات وسیع درسطح زندگی مردمان جهان پوشش و پوشاک بسیاری از کشور‌ها و ملت‌ها نیزدستخوش تغییرات زیادی شده است و در موارد زیادی به کلی از بین رفته است. و یا گاهی پوشاک کهن خود را به دلیل دست و پاگیر بودن کنار گذاشته‌اند و اکنون پوشاکی را بر تن می‌کنند که هم زیبا و هم راحت باشد و گاهی نیز پوشاک برخی از ملل به دلیل آنکه در‌‌ همان روزگاران کهن دو ویژگی زیبایی و راحتی را با خود داشته‌اند همچنان ماندگار شده‌اند و خواهان دارند و مایه مباحات آن ملل شده است.

 

کت

کت پوشاکی است که معمولاً آستین‌های بلند دارد که توسط هر دو جنس انسان (مرد و زن) و با منظور مد و گرمایش استفاده می‌شود. کت‌ها از سمت جلو باز هستند و توسط دکمه، زیپ، بندهای چسبی، گیره‌های ویژه وکمربندهای مخصوص به هم وصل می‌شوند. برخی از کت‌ها دارای یقه و سردوشی هستند. رنگ مشکی رسمی ترین رنگ برای كت و شلوار می باشد.

کت یکی از قدیمی‌ترین کلمات رده لباس در زبان انگلیسی است که مدرک آن به قرون وسطی بازمیگردد. تاریخچه کت و شلوار به مردم پارس و سرزمین ایران بازمیگردد. پارسیان، شلوار و کت درزداری مناسب با آن را به تاریخ معرفی کردند. خیابان باب همایون از قدیمی ترین خیابان‌های شهر تهران و دست کم نیم قرن است که بورس کت و شلوارفروش‌های تهرانی است.

 

شلوار

شلوار (پای جامه) (به فارسی‌افغانستان:پَتلون) به نوعی پوشش گفته می‌شود که برای پوشاندن پایین تنه به کار می‌رود. شلوار را هم مردان و هم زنان می‌پوشند. شلوار ممکن است جنس های مختلفی چون جین یا کتان داشته باشد.
واژهٔ شلوار در اصل شروال بوده‌است که اعراب آن را سروال گفته و جمع آن را سراویل گویند. در آذری، لری و کردی نیز شروال گفته می‌شود. در زبان مجاری آن را شلواری (Schalwary)  و در لاتین آن را سارابارا (Sarabara) گویند. در انگلیسی واژهٔ pajama از دو واژهٔ فارسی «پا» و «جامه» ساخته شده‌است. در پارسی پهلوی، بدان سلوار گفته می‌شده‌است.
استفاده از شلوار برای اولین بار در جهان در سده شش قبل از میلاد همزمان با ظهور اسب سواری در ایران در تاریخ ثبت شده است. 

 

 

نوشته های علمی پژوهشگران در باره پوشاک از جمله کت وشلوار

در يكي از كتاب‌هاي روت ترنويل كاكس، از پژوهشگران برجسته  و شناخته شده تاريخ پوشاك كه با عنوان «تاريخ لباس» به فارسی نیز ترجمه شده، دو نوآوری ايرانيان در پوشاك را ذکر کرده است؛ اول اين‌كه ايرانيان باستان، زير بالاپوش خود، پيراهن و شلوار زير و جوراب مي‌پوشيدند و دوم اين‌كه بالاپوش‌هاي دراز ايرانی جاي خود را به كتي داد كه روي شلوار پوشيده مي‌شد و بي‌گمان ايران خاستگاه كت و شلوار استاندارد امروز مردان است.
شواهد بسياري نشان مي‌دهد كه شلوار از عناصر اصلي پوشاك ايرانيان بوده و در فرهنگ‌ها و تمدن‌هاي ديگر از جمله آشوريان، بابليان و يونانيان وجود نداشته است. در نقوش طاق بستان و بشقاب‌هاي نقره‌اي باقي‌مانده از دوره ساساني كتی كوتاه ديده مي‌شود كه نشانگر آن است كه پادشاهان، گاهي از يك كت كوتاه با آستين بلند استفاده مي‌كرده‌اند. اين كت جلو باز بوده و بلندي آن تا زير سينه مي‌رسيد و با دكمه‌اي دايره‌اي‌شكل در جلوي سينه بسته مي‌شد. دور سينه و يقه نيز مزين به نوارهاي زيبا بوده است.
به نظر برخی از پژوهشگران مسلم است كه خاستگاه اوليه كت و شلوار  این نوع پوشاک جهانی، ايران می باشد و اولین کت وشلوار در ایران دوخته شده است؛ زيرا نخستين ابزار ريسندگي نيز در نزديكي بهشهر در غار كمربند پيدا شده است كه به هفت هزار سال قبل از ميلاد مسيح  در تپه سيلك است به اضافه آينه‌اي پيدا شده است كه رشته‌هايي از كتاب روي آن ديده شده است. از سوي ديگر در كهن‌ترين بخش شوش، سوزني سوراخ‌دار يافت شده است و اين مطلب و شواهد نشانگر اين موضوع است كه اساسا بافندگي و ريسندگي براي اولين بار در ايران،‌ به تجربه مردمان اوليه جهان رسيده و پس از آن براي اولین بار ايرانيان از شلوار و بالاپوش‌هايي كه به مرور زمان به كت‌هاي امروز بدل شده،‌ استفاده مي‌نمودند.
يوناني‌ها ايرانيان را به‌دليل پوشيدن شلوار به ‌سخره مي‌گرفتند و حتي هنگامي‌كه اسكندر شيفته پوشاك ايراني شد از پوشيدن شلوار سر باز زد. در زمان اشكانيان شلوار و بالاپوش‌هاي آستين‌دار تن‌پوش مرسوم در سراسر خاور نزديك شد. نمونه‌اي از شلوار و پيراهن اين دوره را در پيكره فلزي‌ يك سردار اشكاني مي‌توان ديد كه در موزه ايران باستان نگهداري مي‌شود. شلوار شايد نه به شيوه امروزي، اما همواره در فرهنگ و در دوران مختلف حكومت‌هاي ايران وجود داشته و اغلب حتي مورد استفاده زنان نيز قرار مي‌گرفته است. پيش از ورود اسلام به ايران، شلوارها عموما شلوارهاي تنگ و چسباني بودند كه با چكمه و به‌منظور سواركاري و جنگاوري مورد استفاده قرار مي‌گرفتند. بعد از اسلام اين شلوارها تغيير شكل دادند و شبيه‌تر به شلوارهاي كردي امروزي گشتند و بالاپوش‌ها نيز جاي خود را با قبا عوض نمودند. اين نوع پوشش كه در دوران قاجار نيز بسيار متداول بود پس از سفر ناصر‌الدين‌شاه به اروپا با ويژگي‌هاي غربي در‌آميخت. به‌گونه‌اي كه وي قبايي در بر مي‌كرد كه بلنداي آن به زانو مي‌رسيد و تا حدي شبيه به كت‌هاي امروزي بود تا آنجا كه پولاك تاريخ‌نويس انگليسي در مورد پوشش شاه چنين نقل مي‌كند كه: «شاه نيمه اروپايي و نيمه ايراني لباس مي‌پوشد».
در قرن ۱۷، کت وشلوار و کلاه گیس لباس مخصوص درباریان فرانسه بود که با انقلاب فرانسه شیوه استفاده از آن دگرگون شد. این کت و شلوارها رنگ های روشن داشتند که اکثرا کت آن به رنگ قرمز و شلوار آن به رنگ سفید بود و چکمه هایی بلند با آنها می پوشیدند. روی کت ها به طرز استادانه ای کار شده بود و آنها را با جواهرات تزیین می کردند. بعد از انقلاب فرانسه این سبک لباس با حفظ ریشه های خود رو به ساده تر شدن رفت.
اگر بخواهیم در مورد استفاده از کت‌وشلوار در اروپا آن هم نزدیک به شکل امروزی آن صحبت کنیم، باید گفت که کت‌وشلوار از قرن نوزدهم میلادی در اروپا رواج پیدا کرد و مورد توجه همه اقشار واقع شد. در اروپا اولین کت‌وشلوار را مربوط به کشور آلمان می‌دانند و طبق اطلاعات به‌دست آمده از ظاهر آن، کت چهارخانه و شلوار کوتاه تا بالای قوزک پا بوده و نوعی کت و شلوار به نام «زیزو» مشهور بوده است.
برخی از طراحان لباس و پوشاک، معتقدند که شواهد بسیاری از تاثیرپذیری مردمان فرهنگ‌ها و ملل دیگر از پوشاک ایرانی در دست است. به‌عنوان مثال، چینی‌ها در دوره «تانگ» پوشاک ایرانی را پسندیدند و عرب‌ها نیز پس از ورود به ایران به پوشیدن شلوار روی آوردند و آن را «سروال» نامیدند. یونانی‌ها خیلی دیر به پوشیدن شلوار عادت کردند و حتی هنگامی که اسکندر شیفته پوشاک ایرانی شد، پوشیدن شلوار در ابتدا برایش راحت نبود. در زمان اشکانیان، شلوار و بالاپوش‌های آستین‌دار تن‌پوش مرسوم در سراسر خاور نزدیک شد. نمونه‌ای از شلوار و پیراهن این دوره را در پیکره فلزی‌ یک سردار اشکانی می‌توان دید که در موزه ایران باستان نگهداری می‌شود. بنا بر برخی نظریات، کت‌وشلوار به شیوه امروزی از دوره صفوی در ایران رواج یافته است. درست است که پوشاک کت‌وشلوار در گذشته‌های دور در ایران متولد شده اما پس از تغییراتی در اروپا دوباره کم‌کم در ایران به شکل امروزی آن مورد توجه قرار گرفت.

 


نظر خود را بیان کنید

Captcha